پروژه بررسی آتشکده های دورۀ ساسانی (۵۵ ص – word )

با این مقدمه وجود آتشکده های متعدد دوره ساسانی به عنوان مکانی برای گرامی داشت آتش مقدس و اجرای مراسم مذهبی، با معماری خاصی که مبتنی بر اصول اعتقادی دیانت زرتشت و ملحقات آن بود توجیه می شود. در این زمینه سکه هائی که نقش آتشکده بر آنها نقر شده به عنوان نشانه هائی از تجلی معنویت درباری در زندگی مادی اهمیت این نوع بناها را یادآوری می کنند.

پروژه بررسی آتشکده های دورۀ ساسانی، ۵۵ ص (word)، شامل سر فصل های زیر می باشد.

فهرست

آتشکده های متعدد دوره ساسانی

آتشکده ها-آذربایجان غربی

آتشکده ها-اصفهان

آتشگاه اصفهان

آتشکده ها-ایلام

آتشکده تهران

آتشکده خراسان

آتشکده سمنان

طرح مرمتو احیائ آتشکده شیر کوه نائین

آتشکده ها-فارس

آتشکده ها-مرکزی

ویژگیهای معماری آتشکده

آتشکده های یزد

عکس ها


آتشکده های متعدد دوره ساسانی

با این مقدمه وجود آتشکده های متعدد دوره ساسانی به عنوان مکانی برای گرامی داشت آتش مقدس و اجرای مراسم مذهبی، با معماری خاصی که مبتنی بر اصول اعتقادی دیانت زرتشت و ملحقات آن بود توجیه می شود. در این زمینه سکه هائی که نقش آتشکده بر آنها نقر شده به عنوان نشانه هائی از تجلی معنویت درباری در زندگی مادی اهمیت این نوع بناها را یادآوری می کنند. از میان آتشکده های این دوره سه آتشکده محل ستایش مخصوص بوده که در آنها سه آتش بزرگ قرار داشت به نام های آذرفرنبغ، آذرگشنسب و آذربرزین مهر و این سه آتش به سه طبقه از طبقات اجتماعی ایران تعلق داشت، که هریک از فرزندان زرتشت را موسس یکی از طبقات مذکور می داتستند. آذرفرنبغ آتش طبقه روحانی، آذرگشنسب آتش طبقه جنگیان و یا آتش پادشاه و آذر برزین مهر، آتش طبقه کشاورزان بود. اینکه آذر فرنبع در کابلستان یا کواروند (شهر کاریان ایالت فارس) و یا کنارنگان ( جلگه نیشابود) واقع بوده اختلاف نظر وجود دارد. ولی آذرگشنسب یا آتش سلطنتی در گنجگ (شیز) واقع در آذربایجان بود. پادشاهان ساسانی در ایام سختی به زیارت این معبد می شتافتند و زر و مال و ملک و غلام در آنجا نذر می کردند. شاهنشاهان ایران هنگام رسیدن به پادشاهی با کمال احترام پیاده به زیارت معبد می رفتند و نذرها می کردند. این آتشکده علامت اتحاد و یگانگی دین ودولت بود و سمبل دولت ساسانیان به شمار می رفت که به واسطه اتحاد با دیانت، قدرت گرفته بود. آذربرزین مهر یا آتشکده کشاورزان درشرق مملکت در کوه های ریوند شمال غربی نیشابور واقع بود. علاوه بر این سه آتش، آتش های مختلف دیگری هم وجود داشت ازجمله آتش خانه و آتش های معابد محلی که آتش آذران و آتش ورهران (وهرام، بهرام) نامیده می شد. با توجه به تفاوت اهمیت آتشکده ها می توان مرتبه و اهمیت مراکز سکونتی را تشخیص داد به عبارت دیگر رابطه ای میان احترام آتشکده و اعتبار مکان آن وجود داشته است همچنانکه در اواخر عهد ساسانی آتش آذران آتش دهکده های کوچک و آتش وهرام از آن نقاط بزرگتر بود. اگر چه آتشکده های ساسانی به نسبت اهمیت آتششان درجات متفاوتی داشتند. اما اساس ساختمان شان یکسان و منطبق بر نقشه ای واحد بوده است. کریستن سن می نویسد: (شکل بنای آتشکده ها در همه جا یکسان بود آتشدان در وسط معبد قرار داشته و پیوسته آذرمقدس در آن می سوخته است معمولا  هر آتشکده هشت درگاه و چند اتاق هشت گوشه داشته است. نمونه ای از این بناها هم اکنون در شهر یزد پدیدار است که از آتشکده های باستانی بوده و در زمان فتح اسلامیان به مسجد تبدیل شده است) با مقررشدن این قاعده که آفتاب بر آتش نتابد سبک جدیدی در ساختمان آتشکده معمول شد. اتاقی مطلقا  تاریک در وسط بنا می ساختند که آتشدان در آن قرار داشت. اتاقی که آتش مقدس در آن می سوخت عبارت از یک بنای چهارگوش مرکب از چهارطاق بود و از این رو به چهار طاقی موسوم است که بسته به اهمیت آتش و مکان آن از واحدی بسیط و منفرد تا جزیی از یک مجموعه ساختمانی تغییر می یافت. محمدتقی مصطفوی خصوصیات این نوع بناها را به این نحو تشریح کرده اند: «بنای چهار طاقی بطورکلی بر چهار پایه استوار است که عموما  از سنگ ساخته شده و روی آنها چهار لنگه طاق ضربی از همان نوع سنگ احداث گردیده است. پوشش گنبدی بر فراز چنین بنایی می زده اند و در چهار جانب آن چهار درگاهی باز قرارداشت. چنین ساختمانی محل افروختن آتش بود و بر بالای بلندی ها و نقاط مناسب کوهستانی نیز برای افروختن آتش به منظور انجام آئین کیش زرتشت از چنین بناهائی استفاده می نمودند. درآتشکده های روستاها و مراکز مذهبی مهمترین بنای چهار طاقی به وسیله دهلیزهائی که چهارجانب آنرا احاطه می نمود و ابنیه تابعه دیگر به صورت بنای بزرگتر و مفصلتری در می آمد. در آتشکده های بزرگتر از این نوع اساسا  چهارطاقی جزیی از مجموعه بناهای آتشکده بود که ضمن ابنیه دیگر چنین مجموعه ای ساخته می شد». پروفسور هرتسفلد با توجه به ریشه کلمه مرکب چهار طاقی وجه تسمیه و رابطه میان عملکرد این نوع بناها و معماری آنرا تشریح کرده و می نویسد: «خرابه قصر شیرین به چارقاپو موسوم است و آن لغت کردی است بمعنی چهار دروازه یا یک دروازه مربع درفارس نام معمولی اینگونه بناها چارطاق است، به معنی چهار طاق دروازه دار. ولی این کلمه یک معنای بهتری دارد که آن یک اصطلاح فن معماری است این لغت شبیه است به لغت سوق که اصلا  یک کلمه پهلوی قدیم بوده و معرب شده و چهار بازار معنی می دهد. یعنی بنای مربعی که چهار زاویه دارد و درهمان حال محل یک بازار می باشد. او اشاره می کند که نوع معماری آتشکده های ساسانی متعلق به زمان اشکانیان است و هیچ رابطه و نسبت نمایانی با نوع آتشکده های کهن عصر هخامنشی ندارد بلکه احتمالا  منسوب به معماری عصر نبطی و بین النهرین می باشد. اصل و ریشه آنها هنوز درست معلوم نشده است. لیکن اقتباس یک اسلوب تازه و اساسی که ظاهرا  متصل به زمان ایجاد طاق بوده است در اوایل عصر یونانی (هلنیستیک) معمول گردیده است. در این اسلوب معماری گنبد بر روی چهارپایه های چهار طاق مربع که به طورکلی سبک معماری خاص ایرانی است قرار دارد. زیرا که عین آن هنوز در ابنیه روستایی معمول در ایران مشهود است و به کلی از سیستم طاقهای رومی جدا می باشد. نه تنها سابقه معماری چهارطاقی به پیش از ساسانیان برمی گردد بلکه به طورکلی ریشه های هنر و معماری عهد ساسانی را باید در دوره اشکانی جستجو کرد و اقتباس از معماری پارتی در آتشکده های ساسانی تنها یکی از جنبه های تداوم هنر پارتی در دوره ساسانی است. اما آثار به جا مانده از معماری ساسانی در مقایسه با آثار پارتی داخل فلات ایران منابع بیشتری جهت مطالعه محققین باستانشناسی به دست داده اند. گیرشمن با بررسی مصالح و تکنیک ساختمانی بناهای دوره ساسانی ضمن بیان اعتبار و اهمیت معماری این دوره و ارائه شواهدی از تأثیر آن درمعماری خارج ازمرزهای ایران، معماری ساسانی را عمیقا  مربوط به سنن ملی و دنباله معماری عهد پارت شناخته ومعتقد است که: (هنر ساسانی به عکس آنچه که معمولا  می گویند معرف یک تجدد و احیای ناگهانی نیست و همچنین تجلی متأخری از هنر یونانی نمی باشد ونیز پیدایش مجدد سنن قدیم شرقی عاری از هرگونه تأثیر غربی به شمار نمی رود. هنر ساسانی که آخرین جلوه هنر شرقی قدیم است و قدمت آن به چهار هزار سال می رسد خلف مستقیم آخرین جلوه هنر پارتی بود که آن هم ازلحاظ سجیه اساسا  ایرانی بوده است) او اضافه می کند که هر قدر هنر نیرومند تر بود تأثیر آن به نقاط دورتر می رسید و دوام و بقایای آن حتی در ممالک خارجه مطمئن تر بود. هنر ساسانی نیز همین سرنوشت را داشت و دامنه آن از چین تا اقیانوس اطلس می رسید. نفوذ وی مخصوصا  در مغرب-که نقش الهام آن در هنر قرون وسطی مشهود است، بسیار بود مثلا  اینکه کلیسای ژرمیینی دپره نزدیک اورلئان به طرح آتشگاه ساخته شده و دیوارهای آن با گچ بری هائی تزئین یافته است و می توان در آنها تصویر درخت زندگانی را –که در غار طاق بستان نقش شده- مشاهده نمود.

آتشکده ها-آذربایجان غربی

ردیف نام کشور نام شهر نام آتشکده منبع اطلاعات موجود
۱ ایران آذربایجان غربی تمر.ارومیه نشر ایرانگردان مطالب


آتشکده تمر، ارومیه:

آتشکده تمر در ۲ کیلو متری قریه تمر از محال انزل بخش حومه ارومیه واقع شده است. این آتشکده به دوره سلاطین هخامنشی مربوط است و احتمالا  در فاصله سال های ۵۵۰-۵۳۰ قبل از میلاد ساخته شده است.

 

 آتشکده های اصفهان:

ردیف نام کشور نام شهر نام آتشکده منبع اطلاعات موجود
۲ ایران استان اصفهان آتشکده های اصفهان نشر ایرانگردان مطالب.عکس ها


آتشگاه کوه سنگی– اصفهان

آتشدان سنگی- اصفهان

آتشکده ساسانی- نطنز

 

آتشگاه کوه سنگی، اصفهان:

آتشگاه کوه سنگی کهن ترین میراث باقی مانده تاریخی اصفهان است که در فاصله ای نسبتا  اندکی از زاینده رود استقرار یافته است و تنها برجستگی مشخص و قابل توجه دشت غربی اصفهان محسوب می شود. دربالای کوه سنگی، یک آتشدان بزرگ و مدور خشتی با دریچه های متعدد وجود دارد که جایگاه افروختن آتش در مرتفع ترین نقطه کوه و قابل رویت از دورترین نقاط بوده است. دیوارهای آتشگاه نوعی سکوسازی است که به تدریج از پایین شروع شده و در قسمت فوقانی کوه به صورت سطوح نسبتا  وسیعی برای ایجاد بنا و سایر فعالیت ها مورد استفاده واقع شده است.

آتشدان سنگی، سمیرم:

این آتشدان به دوره هخامنشیان و ساسانیان مربوط است ولی سرستون آن به دوره ساسانی تعلق دارد که نقش خسرو پرویز برروی آنها حک شده است. یکی از سرستون ها سالم است و دیگری اندکی شکستگی دارد.

آتشکده ساسانی، نطنز:

این آتشکده در حوالی مسجد نطنز در میان سکویی به ارتفاع ۲ متر از سطح زمین واقــع شده است. دو تاقچه از چهار تاقچه آن که سطح بنا را به تاق بالای گنبد سنگی وصل می کرده نیز باقی مانده است. اصل بنا را با سنگ لاشه که روی آن گچ اندود شده، احداث کرده اند.

بررسی آتشکده های دوره ساسانی

.

.

.

برای دریافت پروژه بررسی آتشکده های دورۀ ساسانی، در پایین بر روی لینک خرید کلیک کنید.


 عنوان : پروژه بررسی آتشکده های دورۀ ساسانی (word)بررسی آتشکده های دوره ساسانی (2)

تعداد صفحه : ۵۵ صفحه

حجم:۳۳٫۵mb

4,000 تومان – خرید


نمونه بررسی آتشکده های دوره ساسانی

افزودن یک نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *